BEBEKLERDE SARILIK

image

YENİ DOĞAN BEBEKLERDE SARILIK

Sarılık, cilde sarı rengi veren bilirubin olarak bilinen maddenin kandaki seviyesinin yükselmesi ve deride birikmesi sonucu oluşur. Zamanında dünyaya gelen bebeklerin %60’ında; erken dünyaya gelen bebeklerin ise %80’inde yenidoğan sarılığı görülebilmektedir. Yenidoğan bebeklerde sarılığın erken tespit edilmesi ve takibi oldukça önemlidir. Çünkü, sarılık çoğunlukla kendi kendine iyileşse de, bazen bilirubin maddesi yüksek seviyelere ulaşıp bebeklerde beyin hasarına neden olabilmektedir. Bu yüzden sarılığı olan yeni doğan bebeklerin özellikle ilk bir hafta-on gün içerisinde mutlaka doktor kontrolüne götürülmesi gerekmektedir. On günden sonra kan beyin bariyerinin kapanarak bilirubin maddesinin kandan beyine geçmesinin engellendiği kabul edilmektedir.

 

BEBEĞİNİZİN SARILIK OLUP OLMADIĞINI NASIL ANLARSINIZ?

Yeni doğan bebeklerde sarılık, bebeğin vücudundaki belirtilerden anlaşılabilmektedir. Bu belirtiler; bebeklerin göz aklarında, burun çevrelerinde ve yüzlerinde görülen sarı renk şeklinde ortaya çıkmaktadır. Sarı renk sarılığın ilerlemesine bağlı olarak bebeğin tüm vücuduna yayılabilmektedir. Parmağınızla bebeğinizin cildine hafifçe bastırıp kaldırdığınızda sarı renk daha net olarak görünebilmektedir.

 

bebeklerde sarılık-2

 

SARILIK NASIL İLERLER?

Kanda bilirubin miktarının artmasına bağlı olarak bebeğin uykuya eğilimi artar. Sarılık olan bebek emmek istemez, genelde uyumak ister. Bebeğin beslenmesinin azalmasına bağlı olarak bebeğin dışkılaması azaldığı için bilirubin’in kandaki oranı artmaya başlar. Bilirubin maddesinin kandaki değeri belli bir oranı aşıp beyni etkilemişse (kernikterus) bebek daha tiz bir sesle ağlamaya başlar, başını geriye atar ve durum havale geçirmeye kadar gidebilir. Bu duruma ulaşmış olan bebeklerde ileri ki dönemlerde zeka ve motor gelişim geriliği, işitme, görme sorunları görülebilmektedir.

 

SARILIĞIN SEBEPLERİ

Yenidoğan bebeklerde fizyolojik sarılık genelde hayatın ikinci günü başlamakta olup, üçüncü ve dördüncü günlerde en yüksek seviyeye ulaşıp, daha sonra iyileşme sürecine girerek giderek azalır. Yenidoğan bebeklerde sarılığın oluşmasına sebep olan ve yakından  takip edilmesi şart olan bazı durumlar vardır. Bunlardan bir tanesi kan grubu uygunsuzluğudur. Annenin kan grubu Rh (-), bebeğin kan grubu ise Rh (+) olduğunda Rh uygunsuzluğu; annenin kan grubu O, bebeğin kan grubu ise A, B veya AB grubu olduğunda ABO uygunsuzluğu görülmektedir. Anne ve bebek arasında kan grubu uygunsuzluğu olduğunda, anne karnındaki bebeğin kan grubuna karşı antikorlar üretilir. Bu antikorlar plasenta yoluyla bebeğe geçer ve bebeğin kanındaki alyuvar hücrelerinin parçalanmasına neden olur. Bunun sonucunda açığa çıkan fazla miktardaki bilirubin maddesi bebekte sarılık rahatsızlığının ortaya çıkmasına sebep olur.

 

bebeklerde sarılık-3

BAZI BEBEKLERDE SARILIK KONUSUNDA DAHA DİKKATLİ OLUNMALI;

• Erken dünyaya gelmiş bebeklerde,
• Doğum sırasında kafa derisi altında kanama meydana gelen bebeklerde,
• İlk 24 saat içerisinde sarılığı tespit edilmiş olanlarda,
• Anne sütü alamayan bu yüzden de beslenemeyen bebeklerde,
• Sarılık hastalığı iki haftadan daha uzun süren bebeklerde,
• Daha önce dünyaya gelen kardeşlerin bebeklik dönemlerinde ışık tedavisi gerektirecek kadar sarılık tespit edilmiş olanlar.

 

YENİ DOĞAN BEBEKLERDE SARILIĞIN TEDAVİ YÖNTEMLERİ

1-Fototerapi(Işık terapisi): Yenidoğan bebeğin doğum zamanına ve kilosuna göre belli çizelgeler mevcut olup, kandaki bilirubin maddesinin seviyesine göre uygun tedaviye başlanır. Yenidoğan Bebek mavi-yeşil spektrumda ışık kaynağı altına yerleştirilir. Bu ışık sayesinde bilirubinin idrar ve dışkı yoluyla vücuttan atılması sağlanmaktadır. Bu yöntemin bebeğe herhangi bir zararı olmadığı bilinmektedir. Fakat bebeğin gözlerinin ışıktan zarar görmesi istenmez, bu yüzden kapatılır. Işığın yan etkisi olarak ciltte kırmızı döküntüler, bronzlaşma veya sık ve sulu dışkılama görülebilmektedir. Aralıklarla bebeğin kanı alınarak bilirubinin kandaki oranının düşüp düşmediği kontrol edilir. Işık tedavisi sonlandırıldıktan bir iki gün sonra tekrardan bilirubin miktarı tekrar yükselebilir, bu dönemde de genelde doktor kontrolü tavsiye edilir.

2-İntravenöz immunoglobulinler: Eğer sarılık anne ve bebek arasındaki kan grubu farklılıklarına bağlı ise bu durumda anneden geçen antikorlar kırmızı kan hücrelerinin yıkılmasına neden olabilir. İntravenöz immuno globulin uygulaması ile antikor düzeyi azaltılabilir ve kan değişimi riskini azaltabilir.

3-Kan değişimi: Ciddi sarılık vakalarında, diğer tedavilere yanıt alınamadığında bebeğin kanının değiştirilmesi gerekebilir.

 

Anne Sütü Sarılığı;

Anne sütüne bağlı sarılık uzun yıllardan beri bilinmektedir. Anne sütü sarılığı erken ve geç olmak üzere iki dönem halinde incelenirse de ikisi arasında net bir ayrım yapmak güçtür ve aynı olayın devamı gibi de düşünülebilir. Erken anne sütü sarılığı ilk birkaç gün içinde görülür ve anne sütünün özelliklerinden ziyade, emzirmedeki teknik yanlışlıklar nedeniyle yetersiz anne sütü alımı nedeniyle görülür.
Geç anne sütü sarılığı ise 3,5 günden sonra yavaş yavaş artan hiperbilirubinemi ile karakterizedir ve anne sütü içindeki bazı maddeler ile ilişkilidir. Bilirubin yüksekliği 2. haftaya kadar devam eder ve daha sonra yavaş yavaş azalarak birkaç ay içinde normale döner. Bebeklerde hemoliz bulgusuna veya herhangi bir hastalık belirtisine rastlanmaz. Tartı alımı ve bağırsak fonksiyonları normaldir. Tanı ancak diğer patolojik nedenleri ekarte ederek konur. Bu sarılık şekli 3-12 haftaya kadar uzayabilir.

Unutmayalım ki;

Bebeğinizin karın, kol ve bacaklarında sarılık varsa, bunun yanısıra çok uyuyorsa emmesi de zayıflamışsa kaçıncı gününde olursa olsun hemen doktorunuza başvurmalısınız. Çünkü bunlar bilirubin düzeyinin yükselmiş olduğunun göstergeleridir.Bebeğinizde sarılık varsa doktor takibi yanında onu sık ve iyi beslemeniz sarılığın çabuk atlatılması açısından önemlidir. Yenidoğan sarılığı sık olarak görülmesine ve birçok bebekte de kendiliğinden geçmesine rağmen bu durum her bebek için geçerli değildir. Hangi yenidoğanda bilirubin düzeyinin tehlikeli seviyeye ulaşacağı her zaman tahmin edilemeyeceği için bebeğinizin ilk üç-beş gün içerisinde bir doktor tarafından görülmesi çok önemlidir. Böylece, tedavi edilmediğinde kalıcı problemlere neden olabilecek bir hastalığı kolaylıkla önlemiş olursunuz.

0 Yorum

Bir Yorum Yazın

BİZE ULAŞIN

Bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş yapacağız.

Gönderiliyor

©2017    b e b e k l e

veya

Bilgilerinizle Giriş Yapınız

veya    

Bilgilerinizi mi unuttunuz?